İstanbul Boğazı’nın Anadolu yakasında zarif siluetiyle dikkat çeken tarihi bir yalı.
Kanlıca ile Anadoluhisarı arasında, kıyıdaki konumuyla göz alıcı bir manzaraya sahip olan Nuri Paşa Yalısı, Boğaziçi’nin en şirin ve dikkat çeken yalılarından biri olarak ünlüdür. Boğaz üzerinden tekneyle geçerken yalının Art Nouveau detaylara sahip beyaz cephesi ve benzersiz balkon çıkması hemen göze çarpar. Yemyeşil tepelerin eteklerinde, denizin üzerine inci gibi dizilmiş bu zarif yalı, ilk bakışta İstanbul Boğazı’nın tarihi güzelliğine katkı yapan önemli bir yapı olduğu izlenimini uyandırır.
Nuri Paşa Yalısı’nın Tarihi
Nuri Paşa Yalısı, 1895 yılında Sultan II. Abdülhamid döneminde maarif vekilliği (o dönemin eğitim bakanlığı) yapmış olan Nuri Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Osmanlı’nın son dönem devlet adamlarından biri olan Nuri Paşa, bu görkemli sahilhane ile Boğaz kıyısında kalıcı bir miras bırakmıştır. Yalı, inşa edildiği dönemde aile konutu olarak kullanılmış ve dönemin seçkin misafirlerini ağırlamıştır.
Bir rivayete göre Nuri Paşa’nın ressam oğlu Hami Bey, komşu Marki Necip Bey Yalısı’nın kızıyla aşk yaşayarak evlenmek üzere yalıdan kaçmıştır. Bu olay yalı çevresinde yıllarca konuşulan bir anekdot olarak hafızalara kazınmıştır. Yalı, Nuri Paşa ailesinden sonra birçok kez el değiştirmiştir. İlk olarak Hami Bey’den dönemin siyasetçilerinden Muhlis Erkmen’e geçen yapı, sonraki yıllarda Sadıkzade ailesi tarafından satın alınmıştır. 20. yüzyılın sonlarında ünlü iş insanı Rahmi Koç yalının yeni sahibi olmuş ve uzun yıllar burada ikamet etmiştir. Hatta yerli halk arasında bu yapı “Rahmi Koç Yalısı” olarak da anılmaya başlamıştır. Rahmi Koç’un Kandilli’deki başka bir yalıya taşınmasının ardından, yalı Koç Ailesi’nin mülkiyetinde kalarak günümüzde de aile üyeleri tarafından konut olarak kullanılmaya devam edilmektedir.
Nuri Paşa Yalısı’nın Mimarisi
Boğaziçi’nin klasik Osmanlı yalısından farklı bir tasarıma sahip olan Nuri Paşa Yalısı, Art Nouveau üslupta inşa edilmiş nadir yalılardandır. İki katlı ahşap yapı, kagir (taş) bir zemin kat üzerine oturmaktadır ve cephe süslemesinde dönemin Batı etkisi hissedilmektedir. Yalının en dikkat çekici mimari unsuru, denize bakan cephenin ortasında altlı üstlü yer alan balkonlarıdır. Klasik yalılarda pek rastlanmayan bu balkon ögesi, yapıya hem estetik bir vurgu kazandırır hem de Boğaz manzarasını seyretmek için hoş bir seyir mekanı sunar. Üst kattaki ahşap balkon, çatının bir uzantısı şeklinde üçgen bir alınlıkla sonlanmakta ve yapının siluetine karakteristik bir görünüm katmaktadır. Ayrıca yalıda pencere üzerinde Fransız tarzı ahşap kepenkler bulunmaktadır; bu detaylar yapının geç Osmanlı dönemindeki Batı etkilerini yansıtan zarif dokunuşlarıdır. Genel plan şeması itibarıyla merkezi sofa etrafında odaların sıralandığı geleneksel bir düzeni olsa da, dış cephedeki Art Nouveau dekorasyon ve balkon unsuru sayesinde Nuri Paşa Yalısı, Anadolu yakasının yalıları arasında özgün bir görünüme sahiptir.
Nuri Paşa Yalısı’nı Yatla Keşif
Kanlıca kıyısında Boğaz’ın daha gündelik, daha sıcak bir ritimle aktığı hatta konumlanan Nuri Paşa Yalısı, bulunduğu çevreyle kurduğu samimi ilişki sayesinde ilk bakışta resmî bir yapıdan çok yaşayan bir mekân hissi uyandırır. Denizden bakıldığında yalı, Kanlıca’nın kendine özgü renkli dokusunu ve kıyı boyunca süren hayatı mimarisine yansıtarak çevresiyle uyumlu bir bütünlük sergiler. Karadan bakıldığında çoğu zaman sıradan bir konut gibi algılanabilen yapı, su seviyesinden izlenince cephe oranları, kıyıya yakınlığı ve konum seçimiyle çok daha bilinçli bir yerleşim olduğunu hissettirir. Yat kıyıya paralel ilerledikçe Nuri Paşa Yalısı, Boğaz yaşamının yalnızca büyük simgelerden değil, gündelik akıştan ve süreklilikten beslendiğini anlatır. Bu hatta mimari, dikkat çekmekten çok hayatın doğal parçası olmayı tercih eder. Yapı, ağır bir temsil duygusu yerine sıcaklık ve erişilebilirlik hissiyle öne çıkar. Burada durup izlemek, Boğaz’ın gündelik yüzüne kısa bir süreliğine misafir olmak gibidir. Nuri Paşa Yalısı’nı bu samimi atmosfer içinde görmek, Boğaz’da yat kiralayarak ilerlediğinizde çok daha gerçek bir deneyime dönüşür. Nuri Paşa Yalısı önünden geçecek bir plan yapmak isteyenler, filomuzdaki yatları kendi süre ve kişi sayısı tercihlerine göre online olarak değerlendirip menü ile ekstra hizmet seçenekleri eklendikçe bütçenin hangi adımlarla oluştuğunu yatkiralama.net üzerinden rahatlıkla görebilir.